Tiểu sử
Nguyễn Viết Xuân
( 1934-18/11/1964 )

Nguyễn Viết Xuân xuất thân trong một gia đình cố nông ở xã Ngũ Kiên huyện Vĩnh Tường Vĩnh Yên. Lên 7 tuổi anh đã phải đi ở bế em cho một người bà con xa để kiếm cơm ăn. Năm 1952 vừa tròn 18 tuổi, anh từ vùng tạm chiếm vượt ra vùng tự do để xin vào bộ đội anh trở thành người chiến sĩ quân đội nhân dân và được bổ sung về một trung đoàn pháo cao xạ.
Chiến dịch Điện Biên Phủ, đơn vị Nguyễn Viết Xuân đã bắn rơi hàng chục máy bay giặc Pháp. Lần đầu tiên bắn rơi B24 tại chỗ anh vui sướng không kể xiết anh nói với Nguyễn Khắc Vỹ người chỉ huy của mình :
- Em tưởng bắn B24 khó lắm thế mà nó cũng phải rơi anh nhỉ !
Nguyễn Khắc Vỹ đáp :
- Dũng cảm mà bắn thì nhất định máy bay nào của địch cùng phải rơi em ạ!
Trận ấy, hàng đàn máy bay giặc bổ nhào xuống trận địa. Bom rơi như sung, Nguyễn Khắc Vỹ vẫn hiên ngang đứng trên hầm chỉ huy các khẩu pháo đánh trả giặc bằng tiếng hô dõng dạc : “Nhằm thẳng vào máy bay bổ nhào, bắn !”. Nhưng rồi Nguyễn Khắc Vỹ đã hy sinh oanh liệt .
Hình ảnh người chỉ huy dũng cảm với tiến hô dõng dạc ấy đã để lại ấn tượng sâu sắc trong lòng Nguyễn Viết Xuân. Noi gương người đảng viên ưu tú anh luôn luôn phấn đấu và được kết nap vào Đảng lao động Việt Nam. Anh trở thành phó chính trị viên đại hội rồi chính trị viên đại đội. 
Năm 1964 thiếu uý Nguyễn Viết Xuân đưa đơn vị pháo xạ cuả mình lên đóng ở phía tây Quảng Bình để bảo vệ vùng trời biên giới của Tổ quốc .
Vào ngày 18/11/1964 ấy đã đi vào lịch sử: giặc Mỹ đã cho máy bay xâm phạm vùng trời miền bắc ở phía tây Quảng Bình .
Hàng đàn máy bay phản lực ào ạt từ phía tây sang ném bom và bắn phá xuống trận địa hết đợt này đến đợt khác.Các chiến sĩ dũng cảm bắn trả máy bay địch trong tiếng hô vang của chính trị viên : “Nhằm thằng quần thù, bắn !”. Hai máy bay phản lực F.100 đã bị bắn tan xác .
Đến lần thứ tư, có tiếng máy bay địch, Nguyễn Viết Xuân chạy vội về sở chỉ huy để truyền lệnh chiến đấu cho đơn vị .
Ba chiếc F.100 lao thẳng tới trận địa, liên tiếp nhả đạn. Không may, Nguyễn Viết Xuân bị một viên đạn vào đùi, anh ngã nhào trong hầm. Một chân bị dập nát, anh nghiến răng kêu một tiếng. Chiến sĩ Tình trông thấy định báo tin cho đông đội thì anh ra hiệu im lặng. Anh nói :
- Đồng chí không được nói cho ai biết tôi bị thương ! Đồng chí hãy giúp tôi truyền lệnh chiến đấu !
Y tá Nhu tới thấy máu chính trị viên ra nhiều anh vội lấy băng ra băng nhưng chính trị viên gạt đi : 
- Đi băng cho những anh em khác bị thương đi đã !. Người y tá không nghe lời , cứ lấy băng ra băng .
- Cậu cắt chân cho mình để khỏi vướng !
Thấy người y tá trù trừ anh nói tiếp :
- Cứ cắt đi…và giấu cái chân vào chỗ kín hộ tôi !
Khi cắt chân xong, Nguyễn Viết Xuân bảo đưa cái khăn cho mình ngậm vào miệng .Người y tá xúc động vội đứng dậy thét vang :
- Tất cả các đồng chí bắn mạnh lên trả thù cho chính trị viên !”
Các khẩu pháo nhất loạt rung lên tạo thành lưới lửa quất vào mặt quân thù khi chúng vừa hạ xuống. Khói đạn mịt mù,.một chiếc phảm lực F.100 nữa đâm đầu xuống núi kéo theo một vệt dài . Rồi cả bọn cút thẳng về hướng Đông .
Khi bầu trời lại xanh trong, các chiến sĩ ùa lại bên người chính trị viên khiêng anh vào bệnh viện. nhưng không kịp nữa rồi, Nguyễn Viết Xuân đã hy sinh .
“Nhằm thẳng quân thù , bắn!”. Khẩu hiệu của anh hùng liệt sĩ Nguyễn Viết Xuân đã trở thành bất diệt. Khẩu lệnh tấn công ấy đã từng làm bạt vía kinh hồn lũ giặc Mỹ lái máy bay xâm phạm bầu trời miền bắc của Tổ quốc thân yêu .