MỘT SỐ HÌNH THỨC, PHƯƠNG PHÁP
VÀ KĨ NĂNG TRUYỀN THÔNG
NÂNG CAO NHẬN THỨC
CỦA CỘNG ĐỒNG VỀ GIÁO DỤC
Truyền thông là gì?



Truyền thông ???
Truyền thông là quá trình hình thành thông điệp và chuyển tải đến nhóm đối tượng thông qua nhiều kênh khác nhau nhằm nâng cao nhận thức, tạo ra thay đổi thái độ, tiến tới tạo ra hoặc thay đổi hành vi của nhóm đối tượng theo mục tiêu, mong muốn của chủ thể.
Như vậy:
( 1) Truyền thông không phải đơn thuần chỉ là truyền thông tin
mà quan trọng là truyền cảm xúc, tình cảm, quan điểm...;

(2) Để nội dung (thông điệp) truyền thông đến được đối tượng một cách hiệu quả;

cần chọn loại hình, phương tiện truyền thông phù hợp.
Người gửi
Người nhận
Thông điệp

Điều quan trọng nhất là phải biết được đối tượng của bạn đang ở mức khó khăn nào, từ đó có cách tác động phù hợp:
Nếu đối tượng chưa được nghe

hãy tìm cách làm cho họ nghe điều bạn muốn nói;

trước khi yêu cầu họ hiểu đúng;

Nếu đối tượng chưa hiểu;

thì đơn giản hoá thông tin;

thay đổi cách trình bày;

để cho họ có thể hiểu được trước khi yêu cầu họ chấp thuận;
Nếu đối tượng chưa chấp thuận
thì hãy tìm cách thuyết phục; vận động để họ chấp thuận theo quan điểm của bạn; trước khi yêu cầu họ thực hiện hành vi mới;
Nếu đối tượng chưa thực hiện thì hãy tìm hiểu tại sao họ không áp dụng; tìm cách tác động kịp thời bằng các công cụ hỗ trợ (luật pháp, kinh tế, kỹ thuật…); trước khi hỏi họ tại sao không duy trì….
Các bước
TT trực tiếp
Phân tích
tình hình
và xđ vđề
xác định MT
lựa chọn
loại hình (HT)
XD
thông điệp
Lập khung KH
chiến lược
phân tích
đối tượng
Triển khai
các HĐ
Giám sát,
đánh giá
Các bước TT trực tiếp
B1: Phân tích tình hình và xác định vấn đề TT nâng cao nhận thức của CĐ về GD
Là thu thập t. tin cơ bản về chủ đề GD tại đ.phương trước khi q.định s.dụng TT để giải quyết
Câu hỏi để xác định vấn đề
Đang tồn tại vấn đề về GD gì?
Vấn đề GD nào là quan tâm ưu tiên ?
Ai có liên quan?
Các ng.nhân chính và thứ yếu tạo nên v.đề?
Mức độ/quy mô vấn đề?
Ng nhân gây ra v. đề có thể dùng TT trực tiếp để tác động giải quyết được
B2: Phân tích
đối tượng truyền thông nâng cao nhận thức của CĐ về GD
Cần trả lời các câu hỏi
Đối tương TT là ai? ( tuổi, giới tính, nghề nghiệp, trình độ, dân tộc, tôn giáo)
Họ có liên quan như thế nào đến các v.đề về GD?
Mức kiến thức liên quan?
Mức độ quan tâm đến GD?
Quan điểm và thái độ về GD?
Mục đích cá nhân?
Thói quen và hành vi hiện tại?
Họ có mong muốn đóng góp vào giải pháp không?
Họ nên làm gì để đ. góp vào giải pháp, có trở ngại gì?
Các phương tiện TT họ đã tiếp cận?
Tổ chức nào thường xuyên thông tin đến ?
Có thể theo gợi ý sau
Bạn dự kiến làm gì để tác động thay đổi đối tượng bằng truyền thông
B3: Xác định
mục tiêu truyền thông nâng cao nhận thức của CĐ về GD
Điều thay đổi gì ở đ. tượng TT mà bạn cố gắng đạt được bằng kết quả của TT ?
Tăng nhận thức/kiến thức về GD?
Cải thiện các kỹ năng?
Thay đổi thái độ về GD?
Thay đổi hành vi về GD?
Một m.tiêu tốt cần nói rõ được 4 khía cạnh?
Truyền thông cho ai?
Ở đâu?
Sự thay đổi gì và m. độ thay đổi ở đ. tượng mà chương trình TT muốn đạt được?
Cần t. gian bao nhiêu lâu để đạt được?
Lưu ý: để xây dựng m.tiêu TT khả thi cần căn cứ vào các t.tin x.định v.đề, p.tích đ.tượng
Cách viết mục tiêu TT
Dến bao giờ?...Bao nhiêu?..... Ai/cái gi? ... ở đâu? ... Trở nên thế nào/trong tình trạng (tích cực) thế nào?...
Cỏc tiờu chu?n SMART c?a m.tiờu: S- C? th?, M-do lu?ng du?c, A-Cú kh? nang d?t du?c, R-th?c t?, T-cú gi?i h?n th?i gian
B4: Lựa chọn các loại hình (hình thức)truyền thông trực tiếp nâng cao nhận thức của CĐ về GD
CÁC HÌNH THỨC TRUYỀN THÔNG
Tổ chức thi tiểu phẩm
Tuyên truyền qua đài phát thanh
Tổ chức mít tinh, diễu hành, triển lãm
Tổ chức tư vấn, góc truyền thông
Lồng ghép tuyên truyền vào các ngày lễ, hội
Họp/hội thảo cộng đồng
Họp phụ huynh học sinh
Sịnh hoạt câu lạc bộ
Tập huấn có sự tham gia
Đến nhà học sinh vận động
V.v..
Mỗi hình thức TT có điểm mạnh và hạn chế khác nhau. Bạn dự kiến bằng loại hình nào để kích thích cao nhất sự tiếp thu thông qua giác quan của đối tượng?

Trước khi quyết định chọn loại nào, bạn nên thảo luận và trả lời câu hỏi theo gợi ý sau
Gợi ý để đưa ra lựa chọn loại hình TT trực tiếp
Cần lưu ý: chọn loại loại hình thích hợp với đ. tượng, và có thể thực hiện với đ. kiện thực tế của đ. phương
B5: Xây dựng
thông điệp truyền thông nâng cao nhận thức của CĐ về GD
Thông điệp truyền thông là gì?
là bài học cụ thể mà đ.tượng TT cần nhận được (tức là nhận thức cụ thể về vấn đề GD mà mục tiêu TT hướng tới); đồng thời đối tượng cũng liên hệ được những thay đổi cần làm và những biện pháp bản thân có thể làm.
Thông điệp cần được biên soạn dựa trên những gì phát hiện khi nghiên cứu đối tượng và vấn đề và có sự tham gia của đối tượng trong qúa trình thiết kế.
Một số nguyên tắc của thông điệp TT
Đơn giản, ngắn gọn, dễ hiểu, dễ nhớ
Chân thật đáng tin cậy, chính xác
Từ ngữ “phổ thông” nhất
Hấp dẫn “bắt mắt” để tạo và d.trì hứng thú của đ.tượng
Phải liên quan đến chủ đề (GD) cần TT, h.vi cần thay đổi
Phù hợp với v.hóa, phong tục, tín ngưỡng của đ.tượng
Tác động vào những trạng thái tâm lý khác nhau của đ.tượng (gây lo sợ, lạc quan, vui vẻ, tin tưởng...)
Tiến trình thiết kế thông điệp TT nâng cao nhận thức của CĐ về GD
Xây dựng bản thảo
Phát triển thông điệp hoàn chình
Kiểm tra, thử nghiệm và bổ sung
Hoàn chỉnh thông điệp
Có sự tham gia của nhóm đ tượng
B6: Lập khung chiến lược TT nâng cao nhận thức của CĐ về GD

Sau khi qua 5 bước trên, đưa các n.dung đó vào khung chiến lược TT. Có thể tham khảo mẫu sau:
Mẫu tham khảo 2
B7: Triển khai các hoạt động TT nâng cao nhận thức của CĐ về GD
Quan trọng là thiết kế chi tiêt cho h.động và lập kế hoạch thực hiện cho từng h.động
ví dụ thiết kế khóa tập huấn có sự tham gia
Ví dụ thiết kế 1 cuộc thi
Xác định mục tiêu cuộc thi
Xác định tên cuộc thi
Người cố vấn chuyên môn
Xác định thời lượng/thời gian
Xây dựng chủ đề/nội dung
Lựa chọn hình thức tổ chức thi , thể lệ cuộc thi
Thông báo về cuộc thi
Phân công trách nhiệm (về hậu cần, tài liệu tham khảo, hậu cần, dẫn chương trình, mời ban giám khảo)
B8: Giám sát ,đánh giá
chiến lược TT nâng cao nhận thức của CĐ về GD
Là gì?
Giám sát: h.động TT nào đã xảy ra và xảy ra như thế nào?
Đánh giá: điều gì là kết quả của sự can thiệp bằng TT
Cần lập kế hoạch GS-ĐG chiến lược TT (H.động, chỉ số, tần xuất, phương tiện xác minh, ai thực hiện)
Các cấp độ của ĐG
ĐG quá trình: xác định phạm vi và quy mô mà chương trình TT đã triển khai. Câu hỏi:
Bộ phận TT tiến hành h.động như thế nào?
Các thông điệp nào đã được xây dựng và = cách nào?
Có bao nhiêu đ.tượng tiếp cận các h.động TT? Đối tượng cảm thấy thế nào về các buổi TT?
...
ĐG k.quả-tác động: xác định h.quả, xem các h.động TT đã góp phần đạt m.tiêu của c.trình. Câu hỏi:
Có bao nhiêu (%) đối tượng nêu/ nói...
Có bao nhiêu (%) đối tượng tin tưởng ...
Có bao nhiêu (%) đối tượng làm...
...lưu ý đến những chỉ số định tính, chỉ số gián tiếp
PHƯƠNG PHÁP TUYỀN THÔNG
Phương pháp thảo luận nhóm
Phương pháp động não
Phương pháp đóng vai
Phương pháp tranh luận
Vận dụng một số kỹ thuật của cộng đồng để phân tích.
Vận dụng một số kỹ thuật cộng đồng để phân tích:
Xây dựng bản đồ
Xây dựng sơ đồ hình cây
Xây dựng lịch
Xếp loại
Phương pháp vẽ tranh
Sơ đồ venn
MỘT SỐ KỸ NĂNG TRUYỀN THÔNG
Kỹ năng đặt câu hỏi
Câu hỏi có quan trọng trong truyền thông trực tiếp không?
Tại sao phải đặt câu hỏi trong truyền thông trực tiếp?
Kỹ năng đặt câu hỏi
Mục đích: giúp tham dự viên phân tích thông tin, làm sáng tỏ vấn đề
=> tham dự viên nhìn nhận vấn đề sâu, toàn diện và chủ động
Khuyến khích sự tham gia, tạo hứng thú
Hỏi gì đây?
Các cấp độ câu hỏi
trong truyền thông trực tiếp
Câu hỏi nhớ lại: để tham dự viên miêu tả tình tiết, diễn biến sự vật, hiện tượng đã xảy ra
Câu hỏi phân tích, đánh giá: để tham dự viên so sánh, giải thích, phân tích, đưa ra ý kiến quan điểm của mình
Câu hỏi ứng dụng: để tham dự viên đưa ra quyết định làm việc gì đó sau các hoạt động truyền thông
Câu hỏi đóng và câu hỏi mở
Câu hỏi đóng: Câu trả lời đồng ý hoặc không đồng ý, khẳng định hoặc phủ định, “Có” hoặc “Không”, “Rồi” hoặc “Chưa”
Anh có muốn trở thành truyền thông viên về GD THCS không?
Có
Câu hỏi đóng và câu hỏi mở
Câu hỏi mở: Ai? Cái gì? Ở đâu? Khi nào? Như thế nào? Tại sao?
Câu hỏi mở khuyến khích suy nghĩ, phân tích
Tại sao phải truyền thông về GD THCS?
???
Tiêu chí của một câu hỏi tốt
Câu hỏi có ý hỏi rõ ràng: muốn tham dự viên nghĩ cụ thể về điều gì?
Câu hỏi ngắn gọn: không cần nhiều giải thích mà đi thẳng vào câu hỏi
Câu hỏi một ý hỏi
Dùng từ ngữ phù hợp với kiến thức và kinh nghiệm của tham dự viên
Những việc cần làm để hoàn thiện kỹ năng đặt câu hỏi
Chuẩn bị câu hỏi
Viết => Hỏi thử => Sửa
Sắp xếp trình tự câu hỏi
Theo trình tự và từ dễ đến khó
Sử dụng kỹ năng giao tiếp tốt
Giao tiếp, thái độ, ngôn từ
Xử lý tốt câu trả lời của tham dự viên
Lắng nghe, hỏi thêm/hỏi lại, kết luận và khẳng định thông điệp đúng
KĨ NĂNG TRÌNH BÀY
Kỹ năng trình bày với sự hỗ trợ trực quan
Chuẩn bị nội dung trình bày
Khi trình bày cần chú ý phân loại thông tin
Chuẩn bị nội dung trình bày (tiếp)
Thông tin đối tượng phải biết: những điều thiết yếu phải cung cấp để đáp ứng mục tiêu đề ra
Thông tin đối tượng cần biết: Là những điều cung cấp nhằm làm rõ hơn những thông tin trọng điểm
Thông tin đối tượng nên biết: là những thông tin mở rộng làm phong phú thêm nội dung trình bày
Thông tin đối tượng đã biết: không cung cấp nữa
Cấu trúc nội dung bài trình bày
Gồm 3 phần:
Mở đầu: sẽ trình bày về điều gì? Tại sao?...;
Nội dung chính: trình về những vấn đề cụ thể nào? Thứ tự các nội dung? Ý chính, ý phụ?...;
Tóm tắt-Kết thúc: đã trình bày về những điều gì? Các việc tiếp theo?....
5 tiêu chí đánh giá bài giảng trực quan
Dễ nhớ
Dễ hiểu
Hấp dẫn
Sáng tạo
Có mục đích tác động

=> Thu hút hơn, dễ hiểu hơn, dễ nhớ hơn và hiệu quả hơn
Một vài cách thu hút tham dự viên
ngay từ khi bắt đầu trình bày
Đặt câu hỏi
Đưa ra những con số, sự kiện thực tế
Sử dụng một câu chuyện vui
Đưa ra một “tuyên bố” trái ngược
Nhấn mạnh lợi ích sẽ thu được
Chiếu một đoan
Trước khi trình bày
Tập luyện với người khác, yêu cầu nhận xét về màu sắc, nội dung, hình ảnh và các kỹ năng trình bày
Hoặc tập trình bày trước gương
Đến phòng tập huấn sớm, kiểm tra phòng, chỗ ngồi, các hỗ trợ trực quan
Kĩ NANG lắng nghe

Vai trò, ý nghĩa

Lắng nghe tỏ thái độ tôn trọng, quan tâm NH
Lắng nghe khuyến khích NH phát biểu, trao đổi, chia sẻ .
Lắng nghe giúp GV hiểu được suy nghĩ , quan điểm, k/nghiệm của NH
Biểu hiện của lắng nghe
Dáng điệu
Vẻ mặt: thân thiện, tươi cười
Mắt: nhìn vào người nói chuyện
Thái độ: chăm chú, không vội vã
Khoảng cách: gần
Sử dụng những lời khuyến khích như: "Thế à", "Rồi sao nữa", ...
Nhắc lại quan niệm, suy nghĩ của người nói
Đồng tình, ủng hộ
Yêu cầu chung khi lắng nghe
Giữ yên lặng
Thể hiện rằng bạn muốn nghe và đang nghe
Thể hiện sự đồng cảm và tôn trọng
Kiên trì (kiềm chế,,
Khuyến khích HV nói bằng cách đưa ra những câu hỏi gợi ý
.
Xin trân thành cảm ơn !